100 Litre Yakıt Nereye Gidiyor?
- Levent ÖZKUŞCU
- 3 gün önce
- 2 dakikada okunur
Görünmez Maliyetlerinizi Yönetin
Aynı rotada, aynı yükle giden iki tır düşünün. Sürücülerden biri seferi tamamladığında depoda diğerinden 100 litre daha az yakıt kalmış.
Bu 100 litre nereye gitti?
Bu bir "sürücü hatası" değil. Bu filonuzun yönetim mimarisindeki sistemsel bir çöküştür.
Filo yöneten herkesin bildiği ama kimsenin yüksek sesle söylemediği o acı gerçekle yüzleşelim. Sürücü yönetiminde net bir standardımız yok!
Mevcut tablo sadece moral bozmuyor, filoların karlılığını sessizce kemiriyor.
❌ Maaş politikaları şirketten şirkete (hatta kişiden kişiye) değişiyor
❌ Prim sistemleri şeffaf değil "adaletsiz" algılanıyor.
❌ Performans kriterleri belirsiz
(Sürücü neye göre değerlendirildiğini bilmiyor)
Bugün birçok filoda;
İyi sürücü değer görmediği için küsüyor.
Kötü sürücüler sistemin boşluklarında saklanıyor.
Sürücü aracının retarderının en verimli olduğu devir aralığını bile bilmiyor.
Yine yeni bir yıl yaklaşırken aynı sorularla karşı karşıyayız;
Maaşlar ne olacak?
İyi sürücüyü nasıl ayıracağız?
Dünya bu sorunu nasıl çözüyor?
Hollanda örneğine bakalım.
Yıllardır CAO (Toplu İş Sözleşmesi) sistemiyle bu kaosu bitirdiler.
Sistem net;
✔️ Ulusal Taban Ücret: Pazarlık yok, standart var.
✔️ Prim Standartları: Objektif ve ölçülebilir.
✔️ KPI Seti: Yakıt performans sınırları ve eğitim periyotları belli.
Sonuç mu? Düşük sürücü devir hızı, öngörülebilir bakım maliyetleri ve yüksek müşteri memnuniyeti. Hiçbir sürücü yöneticisinin "iki dudağı arasında" değil. Model şeffaf, ölçülebilir ve adil.
Benim 25 yıl önce ADAHAN'da Tır Operatörü Yetiştirme Programı ile başladığım yolculuk bugün yeni bir modele evrildi.
"Veriye Dayalı Sürücü Standardizasyon Modeli"
Eski usul "kanaat" dönemini kapatıyoruz.
Veri ne kadar çoksa öngörülebilirlik o kadar artar.
Bu modelde neler var?
📊 Seviye Sistemi (A–H) Mesleki olgunluk ve kıdeme dayalı objektif yapı
🚚 Sürücü Sınıfları (S1–S5) Performansa dayalı dinamik sınıflandırma
💸 Taban Ücret+Rota Bazlı Şeffaf Matris-Tartışmasız ve adil
Sadece yakıta bakmıyoruz
5 Boyutlu Performans Seti (KPI) kullanıyoruz
Güvenlik (Hız ihlali, ani fren)
Yakıt Verimliliği (Rölanti, devir kullanımı)
Avadanlık & Araç Takip (Zimmet bilinci)
Hizmet Kalitesi / Davranış
Teknik Yeterlilik
Yeni bir sürücü standardı mümkün. Sürücü yönetimini standardize etmeyen filolar artan maliyetler karşısında karlılığını koruyamayacak.
Filonuzun kaderi artık "araç yenileme bütçenizle" değil "sürücü kalitenizle" belirleniyor. Kaybolan avadanlıktan yakıt israfına kadar tüm yapısal sorunların çözümü bu modelin içinde.
Bu modelin detaylı şemasını ve KPI tablosunu incelemek isteyen şirketler ile paylaşıyorum.




Yorumlar